خبرگزاری بانو: در حالی که طالبان روز یکشنبه عید فطر را اعلام کرده بودند، ساکنان عمدتاً هزاره و شیعه غرب کابل روز دوشنبه را بهعنوان نخستین روز عید فطر جشن گرفتند و نماز عید را در مسجدهای خود اقامه کردند. حضور نمازگزاران در مسجدهای منطقه بهویژه در مسجد الزهرا، بسیار پررنگ و چشمگیر بود و بهوضوح نشاندهنده تفاوتهای عمیق در شیوههای مذهبی و تقویم عید فطر در میان گروههای مختلف قومی و مذهبی در افغانستان است.
طبق گزارشهایی که به دست افغانستان اینترنشنال رسیده است، نماز عید فطر در چندین مسجد در غرب کابل بهویژه مسجد الزهرا برگزار شد. تصاویر منتشر شده از مراسم نماز عید در این مساجد نشاندهنده حضور گسترده و پرشور نمازگزاران است که با وجود دستور طالبان برای جشن گرفتن عید در روز یکشنبه، این روز را بهعنوان عید خود انتخاب کردهاند.
اینگونه اقدامها، گرچه اولین بار نیست که در افغانستان شاهد آن هستیم، همچنان برای طالبان چالشبرانگیز است. در دورههای پیشین نیز برخی از ساکنان افغانستان از جمله هزارهها و شیعیان در مخالفت با اعلامیههای رسمی طالبان مبنی بر تعیین زمان عید فطر، عید خود را در تاریخهای متفاوت جشن میگرفتند. این اقدام اکنون در دوران طالبان با توجه به سیاستهای سختگیرانه این گروه، به یک اقدام جسورانه و مقاومت مذهبی تبدیل شده است.
با این حال، گزارشها حاکی از آن است که طالبان در برخی از مناطق شیعهنشین، از جمله مالستان، با استفاده از خشونت و فشار، سعی کردند تا شیعیان را به اجبار وادار به افطار در روز یکشنبه کنند. این اقدام مشابه آن چیزی است که در چند سال گذشته نیز گزارشهایی از آن منتشر شده بود، که در آن طالبان از طریق اجبار و تهدید، شیعیان را به تبعیت از تقویم رسمی خود وادار میکردند.
در سالهای اخیر، طالبان در مناطق شیعهنشین مانند مزار شریف و برخی ولایات مرکزی افغانستان، روحانیون شیعه را تحت فشار قرار داده بودند تا نماز عید فطر را مطابق اعلامیه این گروه بهاجبار اقامه کنند. پارسال، گزارشی از افغانستان اینترنشنال منتشر شد که در آن اشاره شده بود که طالبان در برخی از مناطق شیعهنشین، روحانیون را با تهدید و فشار به شرکت در نماز عید فطر وادار کرده بودند.
در حالی که هیچ گزارشی از اجبار در کابل یا سایر مناطق هزارهنشین در سال جاری منتشر نشده است، اما برخی گزارشها حاکی از این است که در مناطق مرکزی افغانستان، استخبارات طالبان از طریق قریهداران و افراد محلی اعلام کردهاند که باید مطابق اعلامیه رسمی طالبان عید فطر برگزار شود.
در روز یکشنبه، طالبان مراسم نماز عید فطر را برگزار کردند. هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، نماز عید را در عیدگاه قندهار اقامه کرد، در حالی که دیگر مقامات ارشد طالبان در ارگ کابل و کاخ سپیدار در کابل مراسم جداگانهای برگزار کردند. این اقدامها نهتنها نشاندهنده تفاوتهای مذهبی در جامعه افغانستان است، بلکه بر شدت اختلافات درونی طالبان نیز تأکید دارد. برپایی دو نماز عید در فاصلههای بسیار کوتاه از یکدیگر در کابل، موجب نگرانیهایی در مورد یکپارچگی این گروه شده است.
یکی از نشانههای دیگر این اختلافات درونی در داخل طالبان، تنزیل رتبه مولوی عبدالکبیر، معاون پیشین رئیسالوزرای طالبان است. مولوی عبدالکبیر که سابقاً بهعنوان یکی از مقامات پرقدرت این گروه شناخته میشد، اکنون بهعنوان سرپرست وزارت مهاجرین گماشته شده است. او که هنوز از قصر سپیدار مسئولیتهای خود را پیگیری میکند، نشانهای از تشدید تضادهای درونی در رهبری طالبان است.
اختلافات درونی طالبان، بهویژه در حوزههای مذهبی و سیاسی، همچنان چالشهای جدی برای حکومت این گروه ایجاد میکند. جشن گرفتن عید فطر در روز دوشنبه توسط هزارهها و شیعیان غرب کابل، نشاندهنده ادامه مقاومت مذهبی و قومیتی در برابر سیاستهای طالبان است. این وضعیت نهتنها تنشهای داخلی را در طالبان افزایش میدهد، بلکه تهدیدات امنیتی و اجتماعی را نیز برای این گروه به دنبال خواهد داشت.
