خبرگزاری بانو: روزنامه پاکستانی دان به نقل از بانک جهانی و تحلیلگران اقتصادی گزارش داده است که تجارت ترانزیتی افغانستان از مسیر پاکستان در سال مالی ۲۰۲۶ نسبت به سال ۲۰۲۱، حدود ۹۳ درصد کاهش یافته و همزمان وابستگی افغانستان به مسیرهای ترانزیتی ایران و آسیای مرکزی افزایش پیدا کرده است.
روزنامه پاکستانی دان به نقل از بخش نظارت بر افغانستان بانک جهانی و تحلیلگران اقتصادی گزارش داده است که تجارت ترانزیتی افغانستان از مسیر پاکستان در سال مالی ۲۰۲۶ با کاهش چشمگیر ۹۳ درصدی روبهرو شده است.
بر اساس این گزارش، شمار محمولههای ترانزیتی افغانستان از مسیر پاکستان در سال مالی ۲۰۲۶ به ۱۱ هزار و ۵۹۲ کانتینر رسیده، در حالی که این رقم در سال مالی ۲۰۲۱، پیش از بازگشت طالبان به قدرت، نزدیک به ۸۹ هزار کانتینر بود.
گزارش میافزاید که هرچند پاکستان در میزان ۱۴۰۴ (اکتبر ۲۰۲۵) به دلیل نگرانیهای امنیتی مرز دیورند را بست، اما روند کاهش تجارت پیش از آن آغاز شده بود. به گفته تحلیلگران، طالبان از مدتها قبل برای کاهش وابستگی به بنادر پاکستان، مسیرهای تجاری از طریق ایران و آسیای مرکزی را گسترش دادهاند.
بر بنیاد این گزارش، تجارت ترانزیتی افغانستان پس از بازگشت طالبان در ابتدا افزایش یافت و در سال مالی ۲۰۲۳ به بیش از ۱۰۲ هزار کانتینر رسید، اما پس از آن روندی نزولی پیدا کرد و در سالهای بعد بهطور پیوسته کاهش یافت.
گزارش همچنین نشان میدهد که ایران اکنون به بزرگترین شریک وارداتی افغانستان تبدیل شده و بیش از ۳۱ درصد واردات کشور از ایران انجام میشود. همچنین نزدیک به ۴۹ درصد واردات افغانستان از مسیرهای مستقیم و ترانزیتی ایران صورت میگیرد.
از سوی دیگر، صادرات ترانزیتی افغانستان از مسیر پاکستان نیز تقریباً متوقف شده است؛ بهگونهای که ارزش آن از ۴۵۴ میلیون دالر در سال مالی ۲۰۲۵ به تنها هفت میلیون دالر در سال مالی ۲۰۲۶ کاهش یافته است.
تحلیلگران هشدار میدهند که هرچند استفاده از مسیرهای بدیل، وابستگی افغانستان به پاکستان را کاهش داده، اما طولانیتر شدن مسیرهای انتقال، هزینه واردات کالا را افزایش داده و موجب گرانتر شدن مواد غذایی، دارو و سایر کالاهای اساسی، بهویژه در ولایتهای شرقی و جنوبی کشور، شده است. همچنین این روند بر درآمد هزاران راننده، شرکتهای حملونقل و فعالان بخش ترانزیت نیز تأثیر منفی گذاشته است.
