گزارش: ویدا ابدالی – ۲۱ میزان ۱۴۰۴
در حالی که هزاران مهاجر از ایران و پاکستان به کشور بازمیگردند، بحران فقر و بیکاری در افغانستان بیش از هر زمان دیگری شدت گرفته است. نبود فرصتهای شغلی، کاهش سرمایهگذاری، محدودیت برای زنان و نبود حمایت اقتصادی از بازگشتکنندگان، از عوامل اصلی این بحران دانسته میشود.
مونسه، یکی از باشندگان ولایت قندهار که از رشته اقتصاد فارغ شده، میگوید چهار سال است به دلیل محدودیتهای طالبان برای زنان، بیکار مانده است:
«در هرجایی که اپلای میکنم، یا در فهرست انتخاب نیستم یا میگویند باید در ولسوالی کار کنم و محرم با خود ببرم. محرم معاش ندارد، موتر ندارد، یا قبول نمیکند برود. من پدر ندارم و برادرانم همه متأهلاند. در نتیجه با مادرم در خانه ماندهام. چند وقت پیش در یک اداره قبول شدم اما چون محل کار ولسوالی دور بود و معاش کم، نتوانستم بروم.»
محمد، باشنده ناحیه سیزدهم کابل، که اخیراً از پاکستان رد مرز شده، میگوید زندگی برای او در افغانستان غیرقابل تحمل است:
«در این کشور هیچ کار نیست؛ نه برای کسانی که از قبل بودند و نه برای ما که تازه برگشتهایم. من روزانه شاید ۱۰۰ افغانی هم کار نکنم. دو کودک خردسال دارم، اما چیزی برای بردن به خانه ندارم.»
محمدعلی، کراچیوان در کابل، از بیکاری طولانیمدت خود شکایت دارد:
«سه سال است بیکارم. روزی ده تا بیست افغانی عاید دارم. با این پول نمیتوانم غذای خانوادهام را تأمین کنم.»
زحل احسانی، فارغ رشته اقتصاد از هند و باشنده کاپیسا، میگوید با سقوط جمهوریت شغل خود را از دست داده است:
«با آمدن طالبان از کار برکنار شدم. حالا هم اگر کاری پیدا شود، باید محرم همراه داشته باشیم. برادرم گفت باید معاشم را با او تقسیم کنم، در حالی که معاش ناچیز است. مجبور شدم استعفا دهم. این وضعیت واقعاً جهنمی است. کار به اهل کار سپرده نمیشود، بلکه به نزدیکان طالبان داده میشود که هیچ تجربهای ندارند.»
اورانوس، خبرنگار پیشین تلویزیون طلوع، نیز وضعیت زنان در عرصه رسانه را دشوار توصیف میکند:
«من از رشته خبرنگاری فارغ شدم و در چند رسانه کار کردم. اما با سقوط جمهوریت و فروپاشی اقتصادی، بسیاری از رسانهها بسته شدند. حالا بیکارم و از نظر روحی در وضعیت بدی هستم.»
کارشناسان میگویند پس از بازگشت طالبان به قدرت، فرار سرمایه، مهاجرت گسترده نیروی متخصص، کاهش کمکهای بینالمللی و محدودیتهای سنگین بر زنان، زمینه فروپاشی بازار کار در افغانستان را فراهم کرده است.
در حالی که هر روز بر شمار بیکاران افزوده میشود، امید به آینده در میان مردم، بهویژه زنان تحصیلکرده، بهشدت کاهش یافته است.
