خبرگزاری بانو: ایالات متحده از طراحی یک برنامه سهمرحلهای برای ونزوئلای پس از نیکولاس مادورو خبر داده است؛ طرحی که به گفته مقامهای آمریکایی با هدف «ثباتبخشی، بازسازی و گذار سیاسی» تدوین شده، اما در داخل آمریکا و در سطح بینالمللی با انتقادهای جدی روبهرو شده است.
بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، گفته است که مرحله نخست این طرح بر مهار بحران امنیتی و جلوگیری از فروپاشی کامل ونزوئلا متمرکز خواهد بود. با این حال، او همزمان تأکید کرده که در این مرحله، واشنگتن از «کنترل و نفوذ گسترده» بر مقامات موقت حاکم در کاراکاس برخوردار خواهد بود؛ عبارتی که از نگاه منتقدان، بیش از آنکه به ثباتسازی شباهت داشته باشد، بوی قیمومت سیاسی میدهد.
در مرحله دوم، تمرکز اصلی برنامه بهطور آشکار بر منابع نفتی ونزوئلا قرار دارد. به گفته روبیو، دولت ترامپ در نظر دارد بین ۳۰ تا ۵۰ میلیون بشکه نفت خام ونزوئلا را تصاحب کرده و در بازار جهانی به فروش برساند؛ درآمدی که قرار است تحت نظارت مستقیم ایالات متحده مدیریت شود.
هرچند وزیر خارجه آمریکا ادعا کرده است که این منابع مالی برای بازسازی کشور و جلوگیری از بازتولید فساد استفاده خواهد شد، منتقدان این رویکرد را نمونهای از «کنترل اقتصادی اجباری» و مصادره منابع یک کشور مستقل میدانند. در همین چارچوب، واشنگتن قصد دارد دسترسی شرکتهای نفتی آمریکایی و غربی را به بازار انرژی ونزوئلا تضمین کرده و ساختار این صنعت را مطابق منافع خود بازآرایی کند.
مرحله سوم این طرح به «گذار سیاسی» اختصاص دارد؛ مرحلهای که شامل آشتی ملی، آزادی زندانیان سیاسی، بازگشت تبعیدیان و بازسازی جامعه مدنی عنوان شده و در نهایت قرار است به انتقال قدرت به یک دولت جدید بینجامد. با این حال، روبیو صراحتاً گفته که زمانبندی این گذار روشن نیست و آمریکا همچنان نفت را بهعنوان اهرم فشار حفظ خواهد کرد.
منتقدان این برنامه هشدار میدهند که تجربههای مشابه در عراق، افغانستان و لیبیا نشان داده است که «بازسازیهای هدایتشده از بیرون» نهتنها به ثبات پایدار منجر نشده، بلکه در بسیاری موارد به بیثباتی، وابستگی و تضعیف حاکمیت ملی کشورها انجامیده است. از همین رو، طرح آمریکا برای ونزوئلا بیش از آنکه بهعنوان برنامه نجات دیده شود، از نگاه مخالفان، تلاشی تازه برای مهندسی سیاسی و اقتصادی یک کشور دیگر ارزیابی میشود.
