افزایش آلودگی هوا در فصل زمستان، زندگی روزمره شهروندان کابل را با دشواریهای جدی روبهرو کرده و نگرانیها درباره پیامدهای صحی آن بهگونه چشمگیر افزایش یافته است.
شماری از باشندگان شهر کابل میگویند که آلودگی هوا نهتنها فعالیتهای روزانهشان را مختل کرده، بلکه باعث افزایش بیماریهای تنفسی، حساسیتها و مشکلات صحی، بهویژه در میان کودکان، سالمندان و بیماران شده است.
عاطفه ایوبی، یکی از باشندگان کابل، استفاده از مواد سوخت بیکیفیت را از عوامل اصلی آلودگی هوا میداند. او میگوید بسیاری از خانوادهها بهدلیل مشکلات اقتصادی ناچار به استفاده از پلاستیک و سایر مواد مضر بهعنوان سوخت هستند؛ موادی که بهشدت آلودگی هوا را افزایش میدهد. به گفته او، این وضعیت موجب تشدید مشکلات تنفسی و بیماریهای ریوی در میان شهروندان شده است. وی تأکید میکند که افزایش آگاهی عمومی میتواند نقش مهمی در کاهش این معضل داشته باشد.
باشندگان کابل همچنان استفاده از سوختهای بیکیفیت، سوزاندن زبالهها و مواد پلاستیکی، دود وسایط نقلیه، مصرف زغالسنگ تصفیهنشده در حمامها، نانواییها و بلندمنزلها، و نبود نظارت مؤثر را از عوامل اصلی تشدید آلودگی هوا عنوان میکنند.
کبرا، باشنده ناحیه سیزدهم کابل، میگوید آلودگی هوا بهویژه در ساعات صبح و شب به حدی افزایش یافته که رفتوآمد عادی، از جمله رفتن به کورسهای آموزشی، برایش دشوار شده است. او استفاده گسترده از زغال، چوب و نفت برای گرمکردن خانهها را از دلایل اصلی افزایش آلودگی هوا در زمستان میداند.
هرچند آمار دقیقی از میزان مرگومیر ناشی از آلودگی هوا در افغانستان در دست نیست، اما پزشکان از افزایش قابل توجه بیماران مبتلا به مشکلات تنفسی در کابل خبر میدهند. داکتر نصرتالله آرش، متخصص امراض داخله و آلرژی، میگوید هوای پاک نقش حیاتی در حفظ سلامت انسان دارد و گازهای مضر ناشی از سوختهایی چون تیل، زغالسنگ، مواد صنعتی و کیمیاوی میتواند باعث بروز بیماریهای گوناگون دستگاه تنفسی شود. به گفته او، آلرژی، تنگی نفس، سرفههای دوامدار، سردردهای حساسیتی، بدندرد و احساس کسالت از پیامدهای مستقیم تنفس هوای آلوده است.
این پزشک تأکید میکند که آلودگی هوا در فصل زمستان نسبت به سایر فصلها افزایش مییابد، زیرا شهروندان بیشتر از مواد سوخت آلاینده استفاده میکنند. او به مردم توصیه میکند که در حد امکان از سوختهای باکیفیت استفاده کرده و هنگام بیرونشدن از خانه ماسک بزنند.
در همین حال، شماری از شهروندان از عملکرد مسوولان انتقاد کرده و میگویند اقدامهای مؤثری برای کنترل آلودگی هوا انجام نشده است؛ در حالی که کابل در سالهای اخیر بارها در فهرست آلودهترین پایتختهای جهان قرار داشته است.
اداره ملی حفاظت از محیط زیست حکومت طالبان اعلام کرده که اقدامهایی مانند آسفالت جادهها، انتقال کارخانهها به خارج از محدودههای شهری و تلاش برای کاهش مصرف سوختهای بیکیفیت را روی دست گرفته است. با این حال، افزایش جمعیت شهری، تغییرات اقلیمی و خشکسالیهای طولانیمدت نیز از عوامل تشدید آلودگی هوا در کشور دانسته میشود.
راضیه علی زاده
